Samenleving

Het Nederland van de late jaren tachtig ademt optimisme. De economie trekt aan, de koopkracht stijgt en steeds meer gezinnen kunnen een eigen koopwoning betalen. Het tweede kabinet-Lubbers voert een nuchter maar hoopvol beleid. Toch blijft de samenleving in beweging: vergrijzing en migratie worden zichtbaar, en de individualisering zet stevig door. Voor het eerst komt er serieuze aandacht voor milieuproblemen, met als grootste thema “zure regen”. Scholen, kranten en talkshows staan er vol van, al is het probleem inmiddels uit het collectieve geheugen verdwenen vnml. door actief beleid. In de steden groeit het vertrouwen in Europa, de welvaart neemt toe en met de komst van commerciële televisie wordt de huiskamer definitief een venster naar de wereld.

Technologie
De huiskamer verandert in rap tempo. Waar begin jaren tachtig nog cassettebandjes en platenspelers domineerden, schuift de cd-speler voor muziek nu de woonkamer binnen en verdwijnen muziekcassettes langzaam uit beeld. VHS wint de strijd van Betamax en wordt de standaard: videobanden huren bij de videotheek wordt een vast weekendritueel. Ook de magnetron maakt medio jaren 80 zijn intrede en verandert het avondeten in menig gezin. Computers rukken op, niet alleen op kantoor maar ook thuis en op school. Kinderen spelen Tetris en Pong, terwijl in 1989 Tim Berners-Lee de basis legt voor het World Wide Web. Internet is nog pril, maar via inbelverbindingen maken de eerste Nederlanders kennis met e-mail en eenvoudige websites. In 1995 lanceert Microsoft Windows 95, hét startpunt van het moderne computertijdperk. Gamen krijgt een nieuwe dimensie met de komst van de PlayStation.

Internationaal
Wereldwijd volgen de gebeurtenissen elkaar in hoog tempo op. In 1986 zorgt de kernramp in Tsjernobyl voor wereldwijde angst en nieuwe aandacht voor milieu en energie. In datzelfde jaar zet Gorbatsjov met glasnost en perestrojka de eerste stappen naar verandering in de Sovjet-Unie, wat uiteindelijk leidt tot de val van de Berlijnse Muur in 1989. Heel Europa viert de vrijheid, terwijl Oost-Europa zich losmaakt van decennia dictatuur. In Zuid-Afrika wordt Nelson Mandela in 1990 vrijgelaten, een moment dat symbool staat voor het einde van de apartheid. Maar de hoopvolle signalen gaan hand in hand met tragedie: de bloedige Balkanoorlogen verscheuren Joegoslavië en in Rwanda vindt in 1994 een genocide plaats waarbij in enkele maanden meer dan een half miljoen mensen omkomen. Intussen krijgt Europa vorm via het Verdrag van Maastricht (1992), waarmee de basis voor de eurozone wordt gelegd.

Sport & ontspanning
Nederland beleeft grootse sportmomenten. In 1988 wordt Yvonne van Gennip dé nationale heldin met drie gouden medailles op de Olympische Winterspelen in Calgary. Een paar maanden later wordt Oranje Europees kampioen voetbal, met een ongekend feest op de Amsterdamse grachten. Tegelijkertijd is er verdriet in de sportwereld bij de dood van Formule 1-legende Ayrton Senna in 1994. De televisie groeit uit tot hét ontspanningsmedium. Naast de publieke omroepen verschijnen RTL Véronique en later andere commerciële zenders. Series als Medisch Centrum West en The Golden Girls trekken miljoenen kijkers, en in 1994 verschijnt de eerste aflevering van Friends, dat wereldwijd een generatie zou gaan vermaken. Muzikaal staan de jaren in het teken van house en mega dancefeesten als Thunderdome en Mysteryland, maar ook van wereldsterren als Run DMC, Spice Girls, 2 Unlimited en de Backstreet Boys. Het overlijden van Freddie Mercury in 1991 markeert een emotioneel moment in de muziekgeschiedenis.