1986

50 jaar logistiek

Opkomst van de computer thuis, de samenleving trekt meer naar binnen en daarmee is dat het begin van meer individualisme. Er is meer digitalisering op de werkplek. Massaproductie heeft definitief plaats gemaakt voor verregaande productvariatie, waardoor planning complexer wordt.

1986 - 1995

Samenleving

De wereld gaat open

Het einde van de jaren tachtig voelde als een kantelpunt. De val van de Berlijnse Muur in 1989 maakte in één klap duidelijk dat grenzen niet zo vast waren als ze leken. Wat jarenlang verdeeld was, kwam ineens in beweging. Voor veel mensen voelde de wereld groter maar ook voller van mogelijkheden.

In Nederland veranderde het dagelijks leven merkbaar. Met de komst van commerciële televisie kwam er ineens keuze. RTL Véronique bracht een andere toon: sneller, vrijer, minder voorspelbaar. De huiskamer werd een plek met meer prikkels en invloeden van buitenaf. Tegelijkertijd groeide het milieubewustzijn. Afval werd gescheiden, kringloopwinkels verschenen en door de kernramp van Tjernobyl in 1986 kreeg duurzaamheid voorzichtig een plek in het denken van consumenten en bedrijven. Niet als hoofdthema, maar wel als iets dat bleef hangen. Europa schoof dichter naar elkaar toe met het verdrag van Maastricht in 1992. Grenzen werden minder zichtbaar, reizen eenvoudiger en handel internationaler. Wat eerst ver weg voelde, kwam steeds dichterbij. 1988 is een sportjaar met 3 gouden meddailles van Yvonne van Gennip in 1988 en het Europees Kampioenschap in hetzelfde jaar. Muzikaal breken andere muziekstijlen door zoals house en komen er mega dance feesten zoals Thunderdome en Mysterieland. Het overlijden van Freddie Mercury van Queen markeert een belangrijk moment.

Het was een periode waarin de wereld zich opende stap voor stap, maar onmiskenbaar.

Lubbers

Berlijn

Mandela

VHS

Asbest

SRV

EK voetbal

Cassette

C&A reclame uit de jaren 80 (7) (Nederlands)

Digitalisering

De computer op het bureau

Waar computers eerst op afstand stonden, verschenen ze nu ineens op het bureau. De personal computer werd een vast onderdeel van het werk. Met de komst van Windows werd het gebruik toegankelijker je hoefde geen specialist meer te zijn om ermee te werken. De fax was in deze jaren onmisbaar. Documenten werden in minuten verstuurd in plaats van dagen. Het voelde bijna als magie: een vel papier dat ergens anders weer uit een apparaat rolde.

Bedrijven begonnen hun processen te bundelen in systemen. ERP-oplossingen deden hun intrede en brachten voor het eerst samenhang in financiën, productie en logistiek. Informatie die eerder verspreid lag, kwam nu samen op één plek. Ook de barcode werd zichtbaar in het dagelijks werk. Producten kregen een eigen code, scanners deden hun intrede en fouten werden minder vanzelfsprekend. Tim Berners-Lee legt in 1989 de basis voor het World Wide Web. In de vroege jaren 90 kwam het internet via inbelverbindingen (vreselijk geluid) binnen bij het publiek.

Digitalisering werd geen experiment meer, maar een hulpmiddel. Nog niet perfect, soms omslachtig, maar duidelijk blijvend.

WP 4.2

Matrix

Paradox

Edifact

Logistiek

Van operatie naar strategie

Logistiek begon zich te ontwikkelen tot een serieus vakgebied. Waar het eerder vooral ging om uitvoeren, kwam er nu aandacht voor verbeteren, optimaliseren en samenwerken. Bedrijven ontdekten dat logistiek meer was dan een kostenpost. Het werd een manier om verschil te maken. Leverbetrouwbaarheid, snelheid en efficiëntie kregen directe invloed op klanttevredenheid. Nieuwe concepten deden hun intrede. Just-in-Time veranderde de manier waarop voorraden werden bekeken. Minder voorraad, strakkere afstemming en meer afhankelijkheid van een goed functionerende keten. Magazijnen werden professioneler ingericht.

De computer doet zijn intrede op de werkvloer en zorgt ervoor dat data makkelijker gedeeld kan worden tussen productie, verkoop en logistiek. De eerste warehouse management systemen ondersteunden het werk, al bleef veel nog handmatig. De combinatie van mens en systeem werd belangrijker. Ook ontstond een nieuw type bedrijf: de logistiek dienstverlener. Men vervoert niet alleen meer, maar neemt ook voorraadbeheer en extra diensten op zich. Value Added Logistics wordt hét nieuwe begrip: van ompakken en stickeren tot kwaliteitscontroles en zelfs assemblage. Steeds vaker werd logistiek uitbesteed aan partijen die zich hier volledig op richtten. Langzaam verschoof het denken. Niet meer alleen de eigen schakel optimaliseren, maar kijken naar het geheel.

Ook in het onderwijs groeit het vak. In 1991 organiseert de VLM in samenwerking met Teleac de televisiecursus “Logistiek”. Het vak wordt daarmee letterlijk in de huiskamer gebracht en bereikt een breed publiek. Boeken zoals Werken met Logistiek (1992) worden dé standaard in het onderwijs en maken dat logistiek ook op hogescholen en universiteiten steeds serieuzer wordt genomen. In 1988 start de logistiekkrant waardoor steeds meer onderwerpen breed aandacht krijgen en kennisdeling ook vanuit de praktijk sterk verbeterd wordt.

De keten werd zichtbaar en daarmee ook de kansen..

Lean

WML

Prod. Ctrl.

NDL

Logist
krant

Maastricht

NLP

Tulip comp

Fys distr

TLN

ECT Delta

Logistiek afl 2 - Logistieke Concepten Teleac

Logistiek afl 6 - Interne Logistieke Inspanning Teleac

Ruud Lubbers

Vanaf 1982 kent Nederland 3 kabinetten Lubbers tot 1994. Met 45 zetels gaat Lubbers van start met de VVD die 36 zetels heeft. Dat Lubbers het goed doet blijkt uit de verkiezingen in 1987 waar het CDA groeit van 45 naar 54 zetels.

Berlijnse muur

Gorbatsjov introduceert Perestrojka en zoekt toenadering tot het westen. Tegelijk komt Lech Walesa aan de macht in Polen die ook voor vrijheid strijd. Uiteindelijk leidt dit in 1989 tot de val van de muur van Berlijn, de scheidslijn tussen Oost en West. Al snel daarna valt de Sovjetunie uit elkaar in veel verschillende onafhankelijke landen.

Nelson Mandela

Van 1963 - 1990 zat Mandela in gevangenschap op Robben eiland als politiek gevangene van het apartheid regime in Zuid Afrika. 4 jaar na zijn bevrijding uit gevangenschap in 1994, werd hij gekozen tot President van Zuid Afrika.

VHS videoband

Betamax en iets later ook het superieure Philips 2000 systeem, moesten het beiden afleggen tegen de VHS videorecorder. Televisieprogramma’s konden voortaan worden opgenomen en op ieder gewenst moment worden afgespeeld. Door het lipje linksonder af te breken, kon je voorkomen dat opnieuw kon worden opgenomen. Dit ter bescherming van belangrijke opnamen. Wie heeft ze nog in huis?

Asbest

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar pas in 1993 werd asbest verboden om te verkopen of gebruiken. Veel oude gebouwen van voor die tijd hebben echter nog steeds asbest. Inmiddels weten we dat bij het schuren, zagen of ander gebruik, vezels vrijkomen die kanker veroorzaken. Verwijderen mag daarom alleen door gespecialiseerde bedrijven.

SRV supermarkt

Een vertrouwd beeld vanaf de zestiger jaren tot begin jaren 90 is de SRV wagen een vertrouwd gzicht in veel gemeentes. Samen Rationeel Verkopen is bedacht door Cor Boonstra de latere President van Philips. Deze rijdende supermarkten zijn uiteindelijk in 1995 gestopt.

Europees Kampioen

In 1988 wordt Nederland Europees Kampioen voetbal in Duitsland. Zelf ben ik nog naar Nederland-Ierland geweest om daarna op huwelijksreis naar Bali te gaan. Van de winst op Duitsland en Sovjetunie en de feesten in de grachten heb ik dus niets mee gekregen. Maar ik had het toch veel beter.

Cassette bandjes

In deze tijd was nog altijd het cassettebandje erg populair. Je kon de muziek opnemen, meenemen en overal afdraaien in mobiele cassette spelers. Als de tape verward raakte was een potlood nodig om alles weer goed te krijgen.

Wordperfect 4.2

Een voorloper van Microsoft Word. Dit was in die tijd het meest gebruikte programma. Voor de jongeren onder ons; dit is een floppydisc 5,25 met een opslagcapaciteit van maar liefst 720 kb kon daar het hele programma van WP op.

Matrixprinter

Laserprinters of inktjetprinters waren er nog niet of heel duur. Dus het vertrouwde geluid van een ratelende matrixprinter klonk in ieder kantoor en in vele huiskamers.

Paradox

Vanuit diverse software maakte we van het database programma van Borland gebruik genaamd Paradox. Niet allemaal wysiwyg, maar gewoon lekker programmeren. Daardoor konden wel verbanden worden gelegd tussen diverse soorten data.

Edifact

Met de ontwikkeling van computers en software kwam steeds meer behoefte om systemen, van verschillende bedrijven, informatie te laten uitwisselen. De United Nations ontwikkelde daar in 1988 de Edifact standaard voor. Digitale data-uitwisseling in de keten neemt een vlucht en Supply Chain Management begint aan zijn opmars.

Lean

In 1988 komt John Krafcik met de term Lean in zijn boek, maar de internationale doorbrak kwam door dit boek van Womack & Jones. Lean gaat met name over het productiesysteem van Toyota maar wordt inmiddels wereldwijd in alle sectoren toegepast

Werken met Logistiek

Twee iconen in de logistiek bundelde hun krachten. Met een eerste druk in 1994 is dit boek dus al ruim 30 jaar het standaardwerk voor bijna alle logistiek management opleidingen. Na het overlijden van Ad van Goor heeft Hessel Visser in Muriël van Alphen een hele goede vervanger gevonden en de continuïteit van dit werk gewaarborgd.

Production Control

Begin jaren 70 begon Philips gestructureerd te werken aan de optimalisatie van productie. Dit werd gedaan in samenwerking met de Universiteit in Eindhoven. Dit boek werd geschreven door Will Bertrand, Hans Wortmann en Jacob Wijngaard. Hun onderzoek en de ervaringen bij Philips werden opgenomen in dit boek.

Nederland Distributie Land

Nederland Distributieland (NDL) werd opgericht in 1997 met als doel de positie van Nederland als internationaal logistiek knooppunt te versterken. De oprichting kwam voort uit de behoefte van overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen om gezamenlijk de concurrentiekracht van de Nederlandse logistieke sector te bevorderen.

In de jaren ’90 werd duidelijk dat Nederland haar sterke positie niet vanzelfsprekend kon behouden. Andere Europese landen investeerden zwaar in infrastructuur en logistieke innovatie. Daarom werd Nederland Distributieland opgericht als publiek-private samenwerking, met steun van 30 founding members (ministerie van Economische Zaken, TLN, EVO, VLM en het Havenbedrijf Rotterdam). Eerste voorzitter was Henk Zijm.

Logistiekkrant

In 1988 start de Logistiekkrant. Dit artikel is uit die eerste uitgave. Vanaf dit moment werden nieuwe wetenschappelijke inzichten en praktische ervaringen en innovaties gedeeld. Professionele redacteurs met oprechte interesse in de ontwikkelingen zorgden voor een snellere kennisdeling.

Verdrag van Maastricht

Het Europa dat wij vandaag kennen, als de Europese Unie, is begonnen met het verdrag van Maastricht in 1992. Het legde de basis voor verregaande samenwerking en met name voor de Euro. Dit heeft ook voor de logistieke samenwerking in Europa veel betekend. Interne controles verdwijnen binnen de Europese Gemeenschap, waardoor transport over grenzen heen makkelijker en sneller verloopt.

Nederlandse Logistiek Prijs

In 1991 mochten we over de prestatie en innovatie in 1990 deze prijs in ontvangst nemen. Het was de eerste keer dat de prijs werd uitgereikt aan een samenwerking in de keten. Tulip Computers en Intexo mochten deze prijs ontvangen voor innovatieve concepten op het gebied van Fysieke Distributie. Ik heb de oorkonde nog altijd bij mij op kantoor hangen.

Europese Survey

In 1991 werd een breed Europees onderzoek gehouden naar de tevredenheid van resellers over de belangrijkste computerfabrikanten. Rood is de bestscorende fabrikant. Tulip scoort als beste op de onderwerpen beschikbaarheid en leverbetrouwbaarheid.

Denken in toegevoegde waarde

Op het moment dat dit boek uit kwam was ik werkzaam als fysieke distributie manager bij Tulip Computers. Rien Ploos van Amstel begeleide diverse afstudeerders en dit werk was voor mij dan ook de standaard op dat moment. Het is ook een werk dat expliciet aandacht besteed aan de toegevoegde waarde van logistiek. De samenwerking met Rien Ploos van Amstel was voor mij zeer inspirerend.

Transport en Logistiek Nederland

In Nederland fuseert in 1988 het KNV (Koninklijk Nederlands Vervoer) met de NOB (Nederlandse Ondernemersvereniging voor de Binnenvaart) tot TLN: Transport en Logistiek Nederland. Daarmee ontstaat een krachtige belangenvereniging die de sector beter op de kaart zet.

ECT Delta terminal

Rotterdam en Antwerpen ontwikkelen zich tot wereldhavens van formaat. Onder leiding van Gerrit Wormmeester wordt in 1993 de ECT-Deltaterminal geopend in Rotterdam. Met zijn geautomatiseerde containerkranen en onbemande voertuigen, wordt ECT internationaal geroemd als voorbeeld van innovatie.